Kira Sözleşmeleri ve UFRS 16 Kiralama Muhasebesi Programı
Kısa cevap: Kira sözleşmelerini (süre, ödeme planı, yıllık artış ve iskonto oranı) tek yerde tutan, başlangıçta kiralama yükümlülüğünü ve kullanım hakkı varlığını hesaplayıp kaydeden, her ay faiz tahakkuku, kira ödemesi ve kısa-uzun vade ayrımı kayıtlarını atan müşteriye özel program. Sözleşme değiştiğinde yükümlülük yeniden ölçülür.
- Tahmini efor
- L · 14–20 iş günü
- Sistem
- ECC ve S/4HANA
- Tablo sayısı
- 6
- Kapsam
- Global
- Geliştiren
- NeKuDos Teknoloji
- Son güncelleme
Standart çözüm neden yetmiyor?
Standartta UFRS 16 için RE-FX (RECN) veya ayrı lisanslı sözleşme yönetimi çözümleri vardır; bunlar kurulu değilse kira sözleşmeleri Excel'de takip edilir, bugünkü değer ve faiz tabloları elle hesaplanır ve kayıtlar her ay FB50 ile girilir. AS01 kullanım hakkı varlığını açar, ancak tutarı hesaplamaz; yükümlülük, faiz ve sınıflama tamamen dışarıda kalır. Müşteriye özel program sözleşme, hesaplama ve kaydı tek akışta birleştirir.
Kimler kullanır? UFRS raporlaması yapan genel muhasebe ekipleri, sabit kıymet ekipleri, kira sözleşmelerini takip eden idari işler ve denetim ekipleri.
En yakın standart alternatifler
Kullanılan tablolar
Programın okuduğu ve güncellediği tablolar. ECC ve S/4HANA farkları ayrı işaretlidir.
| Tablo | Rolü | Erişim | Sistem |
|---|---|---|---|
| ANLADuran Varlık Ana Verileri | Kullanım hakkı varlığı ana kaydı: varlık sınıfı ve aktifleştirme tarihi | Yazma | ECC + S/4 |
| ANLZZamana Bağlı Duran Varlık Tayinleri | Varlığın zamana bağlı tahsisi: masraf yeri ve iş alanı | Yazma | ECC + S/4 |
| ANLCDuran Varlık Değer Alanları | Varlığın birikmiş amortismanı ve net defter değeri | Okuma | ECC + S/4 |
| LFA1Satıcı Ana Verisi (Genel Bölüm) | Kiraya veren satıcı | Okuma | ECC + S/4 |
| TCURRDöviz Kurları | Yabancı para kira sözleşmeleri için dönem sonu kurları | Okuma | ECC + S/4 |
| BSIKSatıcı Açık Kalemleri | Kira için oluşan satıcı borçlarının açık/ödendi kontrolü | Okuma | ECC + S/4 |
S/4HANA notları
- ANLC → ACDOCA: S/4HANA yeni duran varlık muhasebesinde fiili değerler ACDOCA'da tutulur; ANLC yalnızca FAAV_ANLC uyumluluk görünümü üzerinden okunur.
- BSIK: S/4HANA'da BSIK artık ayrı bir indeks tablosu olarak doldurulmaz; okuma bir uyumluluk görünümü üzerinden çalışır. Yeni geliştirmelerde I_OperationalAcctgDocItem CDS görünümü önerilir.
Kullanılan BAPI ve fonksiyonlar
- BAPI_FIXEDASSET_CREATE1Duran Varlık Oluştur. Kullanım hakkı varlığını açar
- BAPI_ACC_DOCUMENT_POSTMuhasebe: Belge Kaydet. Başlangıç, faiz, kira ve sınıflama kayıtlarını atar
- BAPI_TRANSACTION_COMMITBAPI işlemini kaydetme (commit). Her sözleşmenin kaydını tamamlar
- READ_EXCHANGE_RATETCURR Tablosundan Kur Belirle. Yabancı para sözleşmeler için kuru okur
Seçim ekranı parametreleri
| Parametre | Açıklama | Tip | Referans alan | Zorunlu | Örnek |
|---|---|---|---|---|---|
| P_BUKRS | Şirket kodu | Tekil değer | ANLA-BUKRS | Evet | 1000 |
| P_BUDAT | Kayıt tarihi (dönem sonu) | Tekil değer | BKPF-BUDAT | Evet | 30.11.2026 |
| R_ACTN | İşlem: sözleşme yükle, başlangıç kaydı, aylık çalıştırma veya yeniden ölçüm | Seçenek düğmesi | — | Hayır | Aylık çalıştırma |
| P_FILE | Sözleşme dosyası (yükleme için) | Tekil değer | — | Hayır | C:\temp\kira_sozlesmeleri.xlsx |
| P_TEST | Test modu | Onay kutusu | — | Hayır | X |
Girdi dosyası kolonları
Yükleme şablonundaki kolonlar ve SAP'de yazıldıkları alanlar. Yıldızlı kolonlar zorunludur.
| # | Kolon | Hedef alan | Zorunlu |
|---|---|---|---|
| 1 | Sözleşme no. | Kurala göre Sözleşme kaydının anahtarı; varlık tanımına ve belge referansına yazılır | Evet |
| 2 | Kiraya veren | LFA1-LIFNR | Evet |
| 3 | Başlangıç | Kurala göre Kiralamanın başlangıç tarihi; varlığın aktifleştirme tarihi olur | Evet |
| 4 | Bitiş | Kurala göre Bitiş tarihi; sözleşme süresi faydalı ömür olarak kullanılır | Evet |
| 5 | Aylık kira | Kurala göre Ödeme planının ilk yıl kira tutarı | Evet |
| 6 | Para birimi | Kurala göre Sözleşme para birimi; yabancı para ise yükümlülük ay sonu kuruyla değerlenir | Evet |
| 7 | Yıllık artış (%) | Kurala göre Her sözleşme yılı başında kiraya uygulanan artış | Hayır |
| 8 | İskonto oranı (%) | Kurala göre Bugünkü değer ve etkin faiz hesabında kullanılan yıllık oran | Evet |
| 9 | Varlık sınıfı | ANLA-ANLKL | Evet |
Örnek yükleme dosyası
| 1 | Sözleşme no. * | Kiraya veren * | Başlangıç * | Bitiş * | Aylık kira * | Para birimi * | Yıllık artış (%) | İskonto oranı (%) * | Varlık sınıfı * |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2 | KS-0012 | 200711 | 01.01.2026 | 31.12.2030 | 85.000 | TRY | 25 | 38 | 6100 |
| 3 | KS-0013 | 200745 | 01.03.2026 | 28.02.2029 | 4.200 | EUR | 3 | 7,50 | 6100 |
| 4 | KS-0014 | 200803 | 01.06.2026 | 31.05.2027 | 12.000 | TRY | 0 | 40 | 6200 |
Sonuç listesi kolonları
| # | Kolon | Kaynak |
|---|---|---|
| 1 | Sözleşme no. | Hesaplanan Sözleşme kaydındaki numara |
| 2 | Kiraya veren | LFA1-NAME1 |
| 3 | Kullanım hakkı varlığı | ANLA-ANLN1 |
| 4 | Açılış yükümlülüğü | Hesaplanan Dönem başı kiralama yükümlülüğü |
| 5 | Faiz | Hesaplanan Açılış yükümlülüğü × aylık etkin faiz oranı |
| 6 | Ödeme | Hesaplanan Dönemde vadesi gelen kira |
| 7 | Kapanış yükümlülüğü | Hesaplanan Açılış + faiz − ödeme |
| 8 | Kısa vadeli kısım | Hesaplanan Önümüzdeki 12 ayda ödenecek anapara |
| 9 | Durum | Hesaplanan Test, atıldı veya hata |
Örnek sonuç listesi
| Sözleşme no. | Kiraya veren | Kullanım hakkı varlığı | Açılış yükümlülüğü | Faiz | Ödeme | Kapanış yükümlülüğü | Kısa vadeli kısım | Durum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| KS-0012 | Demo Gayrimenkul Ltd. | 61000045 | 3.184.200 | 100.833 | 85.000 | 3.200.033 | 712.400 | Atıldı |
| KS-0013 | Örnek Yatırım A.Ş. | 61000046 | 132.450 | 828 | 4.200 | 129.078 | 46.100 | Atıldı |
| KS-0014 | Mavi Depo Hizmetleri Ltd. | 62000012 | 69.800 | 2.327 | 12.000 | 60.127 | 60.127 | Test |
Program nasıl çalışır?
- Sözleşmeler Excel şablonundan yüklenir veya ekranda girilir: kiraya veren satıcı (LFA1), başlangıç ve bitiş tarihi, aylık kira, para birimi, yıllık artış oranı veya endeksi, ödeme günü, iskonto oranı (alternatif borçlanma faizi) ve varlık sınıfı.
- Başlangıçta tüm gelecek ödemelerin bugünkü değeri iskonto oranıyla hesaplanır; bu tutar kiralama yükümlülüğü ve kullanım hakkı varlığının ilk değeridir. Varlık BAPI_FIXEDASSET_CREATE1 ile sözleşme süresi faydalı ömür olacak şekilde açılır, ANLA ve ANLZ’ye yazılır.
- Başlangıç kaydı BAPI_ACC_DOCUMENT_POST ile atılır (kullanım hakkı varlığı borç, kiralama yükümlülüğü alacak).
- Aylık çalıştırmada etkin faiz yöntemiyle faiz gideri tahakkuk ettirilir; ödeme tarihi gelen kira için satıcıya borç kaydı oluşturulur ve yükümlülükten düşülür. Kullanım hakkı varlığının amortismanı standart amortisman çalıştırmasıyla (AFAB) yapılır.
- Dönem sonunda önümüzdeki 12 ayda ödenecek anapara kısa vadeli hesaba sınıflanır.
- Sözleşme uzatılır, kira değişir veya erken biterse kalan ödemeler yeniden hesaplanır; yükümlülük farkı varlığa düzeltme olarak kaydedilir. Tüm ödeme ve faiz tablosu sözleşme bazında görüntülenir.
Performans notları
Sözleşme sayısı genellikle yüzlerle sınırlıdır; aylık çalıştırma birkaç dakikada biter. Yeniden ölçüm yalnızca değişen sözleşmeler için yapılır.
Özellikler
- Excel'e aktarım Sözleşmeler Excel şablonundan toplu yüklenir.
- Test modu (kayıt yapmadan kontrol)
- Arka plan işi olarak çalıştırma Aylık çalıştırma dönem sonu takvimine eklenir.
- Satır bazında sonuç ve hata günlüğü
- ALV liste (sıralama, filtre, ara toplam)
Yetki nesneleri
- A_S_ANLKLVarlık sınıfına göre duran varlık oluşturma yetkisi
- F_BKPF_BUKŞirket kodunda kayıt yetkisi
Sık sorulan sorular
Kısa süreli ve düşük değerli kiralamalar ne olur?
Sözleşmede muafiyet işareti seçilebilir. Bu sözleşmeler için varlık ve yükümlülük oluşturulmaz; kira her ay doğrudan gider olarak kaydedilir ve raporda ayrı gösterilir.
Kira endekse bağlı arttığında ne yapılır?
Yeni kira tutarı ve geçerlilik tarihi sözleşmeye girilir ve yeniden ölçüm çalıştırılır. Kalan ödemeler yeni tutarla yeniden iskonto edilir; fark kullanım hakkı varlığına düzeltme olarak kaydedilir.
Yasal defterde kira gider olarak kalabilir mi?
Evet. Paralel defter kullanılıyorsa UFRS 16 kayıtları yalnızca UFRS defter grubuna atılır; yasal defterde kira, satıcı faturasıyla gider olarak kalır.
İlgili raporlar
Amortisman Alanlarına Göre Duran Varlık Listesi (Defter ve Vergi) Raporu
Her duran varlığı, seçilen iki amortisman alanındaki (ör. yasal defter ve vergi) maliyet, birikmiş amortisman, yıl içi amortisman ve net defter …
Yabancı Para Açık Kalem Kur Farkı Ön İzleme Raporu
Müşteri ve satıcı açık kalemlerini belge para birimine göre okuyup anahtar tarihteki kurla yeniden değerleyen ve gerçekleşmemiş kur farkını kalem, …
Excel'den Toplu Muhasebe Fişi (Yevmiye Kaydı) Yükleme Programı
Excel veya CSV dosyasındaki satırlardan çok kalemli defter-i kebir belgelerini (tahakkuk, yeniden sınıflandırma, dağıtım kayıtları) toplu olarak …
Bu programı sizin sisteminize göre yazalım
Sisteminizi ve beklentinizi kısaca yazın. Kapsamı netleştirip efor ve fiyat teklifiyle dönelim.