# Ortalama Vade ve Adat (Vade Farkı Faizi) Hesaplama Programı

> Müşteri cari hesaplarında açık ve dönem içinde kapanmış kalemlerden tutar ağırlıklı ortalama vadeyi, gecikme gününü ve adat (tutar × gün) toplamını hesaplayan, sözleşmedeki yıllık orana göre vade farkı faizini bulan ve onaylanan tutarlar için faiz faturasını muhasebe belgesi olarak oluşturan custom program.

- Tür: Program, Custom geliştirme, Arka plan programı
- Modül: FI
- Tahmini efor: M (7–10 iş günü)
- Son güncelleme: 2026-11-17
- URL: https://nekuhub.com/programlar/ortalama-vade-ve-adat-vade-farki-faizi-hesaplama/


## Standart çözüm neden yetmiyor?

FBL5N kalem bazında vade ve gecikme gününü gösterir, ancak cari hesabın tutar ağırlıklı ortalama vadesini ve adat toplamını hesaplamaz. Standart kalem faiz hesaplaması (FINT) için faiz göstergesi ve ayrı ayar gerekir; kısmi ödemeler ve dönem içinde kapanmış kalemlerle cari hesap bazlı bir adat dökümü vermez. Bu yüzden ortalama vade ve vade farkı genellikle Excel'de hesaplanıp fatura elle kesilir.

### En yakın standart alternatifler

- FBL5N: Kalem bazında vade ve gecikmeyi gösterir; ortalama vade ve adat hesaplamaz.
- FD10N: Müşteri bakiyesini dönem bazında gösterir; vade ağırlığı yoktur.

## Kullanılan tablolar

| Tablo | Rolü | Erişim | Bağlantı | Sistem |
|---|---|---|---|---|
| BSID | Müşteri açık kalemleri: tutar, temel tarih ve ödeme koşulu | Okuma | - | ECC + S/4 |
| BSAD | Dönem içinde denkleştirilmiş kalemler ve denkleştirme tarihi | Okuma | - | ECC + S/4 |
| KNA1 | Müşteri adı ve adresi (ekstre için) | Okuma | KNA1-KUNNR = BSID-KUNNR | ECC + S/4 |
| KNB1 | Şirket kodu müşteri verisi: mutabakat hesabı ve faiz göstergesi | Okuma | KNB1-KUNNR = BSID-KUNNR AND KNB1-BUKRS = BSID-BUKRS | ECC + S/4 |
| T052 | Ödeme koşulu günleri: net vade hesabı | Okuma | - | ECC + S/4 |
| BKPF | Oluşan vade farkı faturası belgesi | Yazma | - | ECC + S/4 |

## Kullanılan BAPI ve fonksiyonlar

- BAPI_ACC_DOCUMENT_POST: Vade farkı faturasını muhasebe belgesi olarak atar
- BAPI_TRANSACTION_COMMIT: Her müşteri belgesinden sonra kaydı tamamlar
- CALCULATE_TAX_FROM_NET_AMOUNT: Faiz tutarının vergisini hesaplar

## Seçim ekranı parametreleri

| Parametre | Açıklama | Tip | Referans alan | Zorunlu |
|---|---|---|---|---|
| P_BUKRS | Şirket kodu | Tekil değer | BSID-BUKRS | Evet |
| S_KUNNR | Müşteri | Aralık / çoklu | BSID-KUNNR | Hayır |
| P_KEYDT | Hesaplama tarihi | Tekil değer | - | Evet |
| S_AUGDT | Denkleştirme tarihi aralığı | Aralık / çoklu | BSAD-AUGDT | Hayır |
| P_RATE | Yıllık faiz oranı (%) (müşteri ayarı yoksa) | Tekil değer | - | Hayır |
| P_MIN | Faturalanacak asgari faiz tutarı | Tekil değer | - | Hayır |
| P_POST | Faiz faturası belgesi oluştur | Onay kutusu | - | Hayır |

## Sonuç listesi kolonları

| Kolon | Kaynak |
|---|---|
| Müşteri | BSID-KUNNR |
| Ad | KNA1-NAME1 |
| Toplam tutar | Hesaplanan: Hesaplamaya giren kalemlerin tutar toplamı |
| Ortalama vade | Hesaplanan: Σ(tutar × vade günü) / Σ tutar |
| Ortalama gecikme (gün) | Hesaplanan: Σ adat / Σ tutar |
| Adat | Hesaplanan: Σ(tutar × gecikme günü) |
| Yıllık oran (%) | Hesaplanan: Müşteri ayarı veya seçim ekranındaki oran |
| Faiz tutarı | Hesaplanan: Adat × oran / (100 × 365) |
| Fatura belgesi | BKPF-BELNR |
| Durum | Hesaplanan: Hesaplandı, asgari tutar altında, faturalandı veya hata |

## Program nasıl çalışır?

1. Seçilen müşteriler için BSID'den açık kalemler, BSAD'den dönem içinde denkleştirilmiş kalemler okunur; net vade, temel tarih ve ödeme koşulu (T052) ile hesaplanır.
2. Ortalama vade = Σ(tutar × vade tarihinin gün sayısı) / Σ tutar formülüyle bulunur; borç ve alacak kalemleri ayrı ve net olarak gösterilebilir.
3. Her kalem için gecikme günü bulunur: açık kalemde anahtar tarih − vade, denkleşmiş kalemde denkleştirme tarihi − vade. Adat = tutar × gecikme günü; kısmi ödemelerde kalan tutar ayrı dilimle hesaplanır.
4. Faiz = Σ adat × yıllık oran / (100 × 365) formülüyle hesaplanır; oran seçim ekranından veya müşteri bazlı ayar tablosundan gelir. Alt tutar sınırının altındaki faizler listelenir ama faturalanmaz.
5. Liste onaylandığında BAPI_ACC_DOCUMENT_POST ile müşteri borç, vade farkı geliri alacak olacak şekilde belge oluşturulur; vergi kodu ayar tablosundan gelir ve vergi tutarı hesaplanır.
6. Müşteriye kalem dökümlü adat ekstresi PDF olarak gönderilebilir.

## Yetki nesneleri

- F_KNA1_BUK: Şirket kodunda müşteri hesaplarını görüntüleme yetkisi
- F_BKPF_BUK: Faiz faturası için kayıt yetkisi

## Sık sorulan sorular

### Satıcı hesapları için de hesaplanabilir mi?

Evet. Aynı hesaplama BSIK ve BSAK üzerinden satıcı hesaplarına uygulanabilir; satıcı tarafında sonuç bilgi amaçlı listelenir veya gelen vade farkı faturasının kontrolü için kullanılır.

### Alacak kalemleri (iade, avans) ortalamayı nasıl etkiler?

Alacak kalemleri seçime göre ya ortalamadan çıkarılır ya da eksi tutar olarak hesaba girer. Net yöntemde müşterinin erken ödemesi gecikmelerini dengeler; hangi yöntemin kullanılacağı müşteri sözleşmesine göre seçilir.

### Faiz faturasında vergi nasıl belirleniyor?

Faiz geliri hesabı ve vergi kodu ayar tablosunda şirket kodu bazında tanımlanır. Vergi tutarı belge oluşturulurken bu vergi koduyla hesaplanır; vergi uygulaması kurulumda yürürlükteki mevzuata göre kontrol edilir.

---
Bu programı sizin sisteminize göre yazalım: https://nekuhub.com/teklif-al/?report=fi-average-due-date-interest
