Açık Dönem Tahmini Fiili Birim Maliyet Raporu (Malzeme Defteri Kapanışından Önce)
Kısa cevap: Ay kapanmadan ve malzeme defteri fiili maliyetlendirmesi çalışmadan önce, dönem içindeki fiili satınalma ve üretim maliyetlerinden malzeme bazında tahmini fiili birim maliyeti hesaplayan rapor. Standart fiyat, dönem içi fiyat farkları, fatura farkları ve üretim siparişi sapmaları birlikte gösterilir; satış fiyatlandırması ve kârlılık kararları dönem sonunu beklemeden alınabilir.
- Tahmini efor
- M · 12–18 iş günü
- Sistem
- ECC ve S/4HANA
- Tablo sayısı
- 13
- Kapsam
- Global
- Geliştiren
- NeKuDos Teknoloji
- Son güncelleme
Standart çözüm neden yetmiyor?
Fiili birim maliyet (periyodik birim fiyat) malzeme defteri kapanışı (CKMLCP) çalıştıktan sonra oluşur. Dönem içinde CKM3N yalnızca o ana kadar biriken fiyat farklarını gösterir; çok seviyeli yayılımı ve henüz kapanmamış üretim siparişlerinin sapmalarını hesaba katmaz. Hammadde fiyatlarının hızla değiştiği dönemlerde ekipler ay sonunu beklemeden maliyet tahmini ister ve bu tahmini Excel'de hazırlar.
Kimler kullanır? Maliyet muhasebecileri, kontrol ekipleri, satış fiyatlandırma ekipleri ve üretim yöneticileri.
En yakın standart alternatifler
- CKM3N Malzeme Fiyat Analizi. Malzeme fiyat analizi; dönem içinde biriken farkları gösterir ama kapanış öncesi tahmin ve yayılım yapmaz.
- CKMLCP Fiili Maliyetlendirme Kokpiti. Fiili maliyetlendirme kapanış çalıştırması; kesin periyodik fiyatı yalnızca dönem sonunda üretir.
- KKBC_ORD Sipariş Analizi. Tek üretim siparişinin maliyet analizi; malzeme bazında birim maliyet toplamaz.
Kullanılan tablolar
Raporun okuduğu tablolar ve bağlantı alanları. ECC ve S/4HANA farkları ayrı işaretlidir.
| Tablo | Rolü | Bağlantı | Sistem |
|---|---|---|---|
| MBEWMalzeme Değerlemesi | Malzemenin standart fiyatı, fiyat birimi ve stok miktarı (ana tablo) | — | ECC + S/4 |
| CKMLHDMalzeme Defteri: Başlık Kaydı | Malzeme defteri başlığı: kayıt numarası | CKMLHD-MATNR = MBEW-MATNR AND CKMLHD-BWKEY = MBEW-BWKEY | ECC + S/4 |
| CKMLCRMalzeme Defteri: Dönem Toplamları (Değerler) | Dönem bazında standart ve periyodik birim fiyat | CKMLCR-KALNR = CKMLHD-KALNR | ECC + S/4 |
| ACDOCAEvrensel Yevmiye Kalemleri | Fiyat farkı kalemleri ve üretim siparişi fiili maliyetleri (S/4HANA) | ACDOCA-MATNR = MBEW-MATNR AND ACDOCA-KALNR = CKMLHD-KALNR | Yalnız S/4HANA |
| MATDOCMalzeme Belgeleri (S/4HANA) | Dönem içi mal girişleri (S/4HANA) | MATDOC-MATNR = MBEW-MATNR AND MATDOC-WERKS = MBEW-BWKEY | Yalnız S/4HANA |
| MSEGMalzeme Belgesi Kalemi | Dönem içi mal girişleri (ECC) | MSEG-MATNR = MBEW-MATNR AND MSEG-WERKS = MBEW-BWKEY | Yalnız ECC |
| COEPCO Nesnesi: Dönem Bazlı Münferit Kalemler | Üretim siparişi fiili maliyetleri (ECC) | COEP-OBJNR = AUFK-OBJNR | Yalnız ECC |
| EKBESatınalma Belgesi Tarihçesi | Satınalma siparişi geçmişi: mal girişi ve fatura değerleri | EKBE-MATNR = MBEW-MATNR AND EKBE-WERKS = MBEW-BWKEY | ECC + S/4 |
| RSEGGelen Fatura Belge Kalemi | Fatura kalemleri ve fatura fiyat farkı | RSEG-MATNR = MBEW-MATNR AND RSEG-WERKS = MBEW-BWKEY | ECC + S/4 |
| AUFKSipariş Ana Verileri | Dönem içinde hareket gören üretim siparişleri | — | ECC + S/4 |
| AFRUSipariş Teyitleri | Üretim onayları ve teslim edilen miktar | AFRU-AUFNR = AUFK-AUFNR | ECC + S/4 |
| KEKOÜrün Maliyet Hesaplaması Başlık Verileri | Ürün maliyet tahmini başlığı (yayılım için) | KEKO-MATNR = MBEW-MATNR AND KEKO-WERKS = MBEW-BWKEY | ECC + S/4 |
| CKISBirim ve Ürün Maliyet Hesaplaması Kalemleri | Maliyet tahmini kalemleri: bileşen miktarları | CKIS-KALNR = KEKO-KALNR | ECC + S/4 |
S/4HANA notları
- MBEW: S/4HANA'da Malzeme Defteri (Material Ledger) zorunludur ve değerleme verisi uyumluluk görünümü üzerinden okunur. Fiyatlar okunabilir; değer hesaplamasını kullanılan para birimi ve değerleme görünümüne göre doğrulayın.
- MSEG → MATDOC: S/4HANA'da MSEG yerine MATDOC kullanılır; MSEG okuma uyumluluk görünümü üzerinden çalışır ama büyük hacimde yavaştır.
- COEP → ACDOCA: S/4HANA'da fiili CO münferit kalemleri ACDOCA'da tutulur; COEP okumaları uyumluluk görünümü V_COEP üzerinden yapılır.
Kullanılan BAPI ve fonksiyonlar
- K_KKB_CO_OBJECT_READCO Nesnesinin Maliyet Toplamlarını Oku. Üretim siparişinin maliyet nesnesini okur
- CONVERSION_FACTOR_GETBirim Dönüşüm Katsayısını Getir. Giriş ve stok birimleri arasında dönüştürme yapar
Seçim ekranı parametreleri
| Parametre | Açıklama | Tip | Referans alan | Zorunlu | Örnek |
|---|---|---|---|---|---|
| P_BWKEY | Değerleme alanı (tesis) | Tekil değer | MBEW-BWKEY | Evet | 1100 |
| P_BDATJ | Yıl | Tekil değer | CKMLCR-BDATJ | Evet | 2026 |
| P_POPER | Dönem | Tekil değer | CKMLCR-POPER | Evet | 011 |
| S_MATNR | Malzeme | Aralık / çoklu | MBEW-MATNR | Hayır | HT-* |
| S_MTART | Malzeme türü | Aralık / çoklu | MARA-MTART | Hayır | ROH, HALB, FERT |
| P_ROLL | Bileşen farklarını üst malzemeye yay | Onay kutusu | — | Hayır | X |
Çıktı kolonları
| # | Kolon | Kaynak |
|---|---|---|
| 1 | Malzeme | MBEW-MATNR |
| 2 | Fiyat kontrolü | MBEW-VPRSV |
| 3 | Standart fiyat | CKMLCR-STPRS |
| 4 | Dönem giriş miktarı | Hesaplanan Dönem içi mal girişleri ve üretim teslimatları toplamı |
| 5 | Satınalma/fatura farkı | Hesaplanan ACDOCA fiyat farkı kalemleri (mal girişi ve fatura) |
| 6 | Üretim sapması | Hesaplanan Sipariş fiili maliyeti − teslim miktarı × standart fiyat |
| 7 | Yayılım farkı | Hesaplanan Bileşen birim farkı × maliyet tahmini miktarı |
| 8 | Tahmini fiili birim maliyet | Hesaplanan (Standart değer + farklar) / dönem giriş miktarı × fiyat birimi |
| 9 | Fark % | Hesaplanan (Tahmini fiili − standart) / standart × 100 |
| 10 | Önceki dönem periyodik fiyat | CKMLCR-PVPRS |
| 11 | Para birimi | CKMLCR-WAERS |
Örnek çıktı
| Malzeme | Fiyat kontrolü | Standart fiyat | Dönem giriş miktarı | Satınalma/fatura farkı | Üretim sapması | Yayılım farkı | Tahmini fiili birim maliyet | Fark % | Önceki dönem periyodik fiyat | Para birimi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| HM-PAMUK-01 | S | 82,50 | 120.000 | 540.000 | 0 | 0 | 87 | 5,45 | 84,10 | TRY |
| YM-IPLIK-30 | S | 148 | 64.000 | 0 | 211.200 | 172.800 | 154 | 4,05 | 150,20 | TRY |
| HT-NEV-220 | S | 610 | 9.500 | 0 | -38.000 | 66.500 | 613 | 0,49 | 607,50 | TRY |
| KM-BOYA-12 | V | 245 | 3.200 | 12.800 | 0 | 0 | 249 | 1,63 | 246 | TRY |
Rapor nasıl çalışır?
- Seçilen tesis ve dönem için malzemelerin standart fiyatı ve stok miktarı MBEW’den, malzeme defteri kayıt numarası ve dönem fiyatları CKMLHD/CKMLCR’den okunur.
- Satınalınan malzemeler: dönem içindeki mal girişleri (S/4HANA’da MATDOC, ECC’de MSEG) ve faturalar (RSEG, EKBE) toplanır; mal girişi ve fatura farkları ACDOCA’daki fiyat farkı kalemlerinden (malzeme ve dönem bazında) alınır. Tahmini fiili birim maliyet = (standart değer + dönem fiyat farkları) / dönem giriş miktarı.
- Üretilen malzemeler: dönem içindeki üretim siparişlerinin fiili maliyetleri (S/4HANA’da ACDOCA, ECC’de COEP) ve teslim alınan miktar (AFRU onayları, mal girişleri) okunur. Sipariş henüz uzlaştırılmadığı için sapma = fiili maliyet − teslim edilen miktar × standart fiyat olarak hesaplanır ve birim başına dağıtılır.
- İsteğe bağlı tek seviyeli yayılım: bileşenlerin tahmini birim maliyet farkı, ürün maliyet tahmini (KEKO/CKIS) miktarlarıyla çarpılarak üst malzemeye eklenir. Böylece hammadde fiyat değişimi mamul maliyetine yaklaşık yansır.
- Sonuç malzeme bazında standart fiyat, tahmini fiili birim maliyet, fark yüzdesi ve farkın kaynağını (satınalma, fatura, üretim, yayılım) gösterir. Önceki dönemin kesinleşmiş periyodik birim fiyatı da karşılaştırma için CKMLCR’den alınır.
- Rapor tahmindir; malzeme defteri kapanışının yerini almaz ve kayıt yapmaz.
Performans notları
ACDOCA'yı tesis (değerleme alanı), dönem ve ilgili iş işlemi türleriyle sınırlayın ve malzeme bazında toplayarak okuyun. Üretim siparişlerinde yalnızca dönem içinde hareket görenleri seçin. Yayılım adımını isteğe bağlı tutun ve büyük tesislerde raporu arka planda çalıştırın.
Özellikler
- ALV liste (sıralama, filtre, ara toplam)
- Kullanıcı bazlı görünüm (layout) kaydetme
- Belgeye çift tıklayarak geçiş (drill-down) Malzemeden CKM3N'ye ve fark kaynağı belgelere geçilir.
- Arka plan işi olarak çalıştırma
- Excel'e aktarım
Yetki nesneleri
- K_ML_VAMalzeme defteri değerleme alanına göre görüntüleme
- M_MATE_WRKTesise göre malzeme ana verisi
Sık sorulan sorular
Rapordaki rakam dönem sonundaki periyodik birim fiyatla neden farklı olabilir?
Malzeme defteri kapanışı çok seviyeli yayılımı, dönem sonu stok ve tüketim dağılımını ve henüz gelmemiş faturaları kesinleştirir. Rapor o ana kadarki hareketlerden tahmin yapar; dönem ilerledikçe ve faturalar geldikçe tahmin kesinleşen değere yaklaşır.
Malzeme defteri aktif olmayan ECC sistemlerinde çalışır mı?
Temel hesaplama MBEW, MSEG, RSEG/EKBE ve COEP ile yapılabilir; yalnızca önceki dönem periyodik fiyat sütunu boş kalır. S/4HANA'da malzeme defteri zorunlu olduğu için tüm sütunlar doludur.
Rapor kayıt yapıyor mu?
Hayır. Rapor yalnızca okur ve tahmin üretir; değerleme ve kayıt yine standart malzeme defteri kapanışıyla yapılır.
İlgili raporlar
Toplu Malzeme Fiyat Değişikliği ve Stok Borç/Alacak Kaydı Programı
Şirket ve proje stoklarında ortalama veya standart fiyat düzeltmelerini ve stok değerine borç/alacak kayıtlarını dosyadan toplu yapan müşteriye özel …
Üretim Siparişi Hedef / Fiili Maliyet Sapma Raporu
Bir üretim yerindeki üretim siparişlerinin fiili maliyetini, teslim edilen miktar × standart fiyatla bulunan hedef maliyetle karşılaştıran ve sapmayı …
Bu raporu sizin sisteminize göre yazalım
Sisteminizi ve beklentinizi kısaca yazın. Kapsamı netleştirip efor ve fiyat teklifiyle dönelim.